Quantcast


Δαμιανίδου Δέσποινα

Κλινική-Σχολική Ψυχολόγος

Απόφοιτος του Α.Π.Θ.

Παπαναστασίου 117

(είσοδος από Αγίου Βασιλείου 1)

Τηλ. : 2310351231, 6987603519

Email : [email protected]

Πόσες φορές έχετε «πιάσει» τον εαυτό σας να λέτε πως : «Δεν πάει άλλο…πρέπει να το κόψω»; Πόσες φορές έχετε νιώσει να κουράζεστε πολύ πιο εύκολα από τους γύρω σας, να μην μπορείτε να ανεβείτε λίγα σκαλοπάτια και ότι κόβετε η αναπνοή σας; Πόσες φορές διαπιστώσατε πως το ποσό που ξοδεύετε για την αγορά των καθημερινών σας τσιγάρων είναι αρκετά σημαντικό και θα μπορούσατε αυτά τα χρήματα να τα ξοδέψετε σε κάτι άλλο; Κάποιοι από εσάς ίσως να ανήκετε στην ομάδα που βρεθήκατε μπροστά στον γιατρό σας, ο οποίος σας έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με την διακοπή του καπνίσματος καθώς επηρεάζει σημαντικά την υγεία σας. Αλλά και όσοι δεν βρεθήκατε σε αυτήν την θέση πόσες φορές διαβάσατε, ακούσατε θέματα σχετικά με το κάπνισμα και τις κακές επιρροές που έχει στην υγεία μας, τόσο στον ίδιο τον καπνιστή αλλά και στους γύρω του (στην οικογένειά σας, στα παιδιά σας ή στους φίλους σας)?

Όλα τα παραπάνω ακούγονται αρκετά οικεία σε όλους μας αλλά περισσότερο στους καπνιστές. Έχουν γίνει παγκοσμίως μελέτες και έρευνες για την επιρροή του καπνίσματος στην υγεία του ανθρώπου και την σύνδεσή του με τον καρκίνο γενικά αλλά κυρίως με τον καρκίνο τόσο των πνευμόνων όσο και τον καρκίνο του λάρυγγα, του οισοφάγου. Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί και η δημιουργία κύστεων στα νεφρά αλλά και στο πάγκρεας.

Παθητικό κάπνισμα

Επίσης, έχει διαπιστωθεί πλέον η κακή επίδρασή του στην υγεία των ανθρώπων που βρίσκονται γύρω από τον καπνιστή. Αυτό είναι που ονομάζουμε το «παθητικό κάπνισμα». Τα αποτελέσματα σχετικά με τις επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία από το παθητικό κάπνισμα είναι πλέον διαπιστωμένα και αρκετά πιο σοβαρά σε σχέση με το ενεργητικό κάπνισμα ( όντας ο ίδιος καπνιστής). Πρόκειται για τους μη καπνιστές που εισπνέουν παθητικά τον καπνό του αναμμένου τσιγάρου του καπνιστή καθώς και τον καπνό της εκπνοής του. Το παθητικό κάπνισμα είναι ενοχλητικό έως και αποκρουστικό για τον μη καπνιστή, αλλά ακόμη και πολύ επιβαρυντικό για την υγεία του! Έτσι, το παθητικό κάπνισμα κατατάσσεται ως τρίτη κατά σειρά αιτία θανάτου - μετά το ενεργητικό κάπνισμα και το αλκοόλ - η οποία μπορεί να αποφευχθεί.

Έρευνα

Κάπνισμα = Θάνατος. Την εξίσωση αυτή πρέπει να έχουμε όλοι μας κατά νου. Κι αν τα λόγια δεν μας πείθουν πάντοτε, υπάρχουν και οι αριθμοί, όπως τους έδωσε στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής. Ας τους δούμε με προσοχή:

Κάθε 10 δευτερόλεπτα παθαίνει ένας άνθρωπος εξαιτίας του καπνίσματος. Το 1994 υπήρξαν 3 εκατομμύρια θύματα από το κάπνισμα, ενώ το 2025 ο αριθμός αναμένεται να ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια. Από το σύνολο του πληθυσμού της Γης (περίπου 5 δισεκατομμύρια), τα 500 εκατ. θα πεθάνουν εξαιτίας του καπνίσματος. Οι μισοί απ' αυτούς θα είναι ηλικίας 35-69 ετών

Το 43% των Ελλήνων, ανδρών και γυναικών, καπνίζουν, γεγονός που συνεπάγεται 15.000 θανάτους το χρόνo.

3.500 θάνατοι ανδρών και 500 θάνατοι γυναικών στη χώρα μας οφείλονται κάθε χρόνο σε καρκίνο του πνεύμονα.

Το 3% των θανάτων αυτών οφείλονται στο παθητικό κάπνισμα, δηλαδή περίπου 500 Έλληνες πεθαίνουν ετησίως εξαιτίας της έκθεσης τους στο κάπνισμα των άλλων.

Κάπνισμα και εγκυμοσύνη

Οι κίνδυνοι του καπνίσματος για τη σύλληψη, την πορεία της κύησης και την υγεία του εμβρύου αρχίζουν πολύ πριν το ζευγάρι αποφασίσει να τεκνοποιήσει. Μελέτες αποδεικνύουν ότι οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην περιγεννητική περίοδο είναι καταστρεπτικές. Πιστεύεται ότι, αν όλες οι καπνίστριες έκοβαν το κάπνισμα, η περιγεννητική θνησιμότητα θα μειωνόταν κατά 10%. Όλα αυτά τελικά σημαίνουν ότι, αν μια γυναίκα προγραμματίζει να αποκτήσει παιδί, καλό είναι να κόψει πρώτα το τσιγάρο.

Κάποιες από τις επιπτώσεις που συνδέονται με το κάπνισμα κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και του τοκετού είναι οι εξής :

  • Χαμηλό βάρος γέννησης: δυο φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για βάρος γέννησης μικρότερο από 2500γρ, με συμμετρική βραδύτητα ανάπτυξης
  • Αποβολή του εμβρύου, αυτόματες εκτρώσεις
  • Συγγενείς ανωμαλίες, όπως λαγώχειλο και λυκόστομα, δυσμορφία δακτύλων
  • Αυξημένη συχνότητα ενδομήτριου θανάτου
  • Αυξημένη συχνότητα αποκόλλησης πλακούντα
  • Εξωμήτριο εγκυμοσύνη
  • Σύνδρομο αιφνίδιου νεογνικοί θανάτου
  • Αυξημένη πιθανότητα παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος, άσθματος και ανεπαρκούς ανάπτυξης πνευμόνων.
  • Σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής
  • Μαθησιακές δυσκολίες

Παρατηρούμε λοιπόν, πως οι επιπτώσεις δεν υφίστανται μόνο κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού αλλά και στην μετέπειτα ζωή του παιδιού που θα γεννηθεί.

Ποιές είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες για τα παιδιά;
Τα παιδιά των καπνιστριών αργότερα έχουν προδιάθεση για αναπνευστικά προβλήματα. Τα μωρά έχουν μικρούς πνεύμονες και αεροφόρους οδούς και μπορεί εύκολα να γεμίσουν από αέρα που περιέχει καπνό. Αυτός δυσκολεύει το παιδί να αναπνεύσει. Γενικά, τα παιδιά των καπνιστριών παρουσιάζουν εύκολα βήχα, ωτίτιδες και κρυολογούν πιο εύκολα.

Επίσης, μελέτες έχουν δείξει ότι έχουν πιθανότητα να μην είναι γρήγορα στην εκμάθηση, να έχουν μικρότερο ύψος, ενώ έχουν περισσότερες πιθανότητες να καπνίσουν όταν μεγαλώσουν, αφού έχουν δοκιμάσει νικοτίνη από την εμβρυϊκή τους ηλικία!

Οι έγκυες γυναίκες αν επιτύχουν την διακοπή του καπνίσματος μέχρι τη δέκατη έκτη εβδομάδα οι βλαπτικές επιδράσεις του καπνού μειώνονται σημαντικά. Τα ζευγάρια θα πρέπει να σταματήσουν το κάπνισμα τρεις με τέσσερις μήνες πριν προγραμματίσουν εγκυμοσύνη, ώστε να βελτιώσουν την ποιότητα του σπέρματος και των ωαρίων καθώς και να αυξήσουν τις πιθανότητες σύλληψης.

Το κάπνισμα επηρεάζει επίσης την ποσότητα του σπέρματος. Έχει βρεθεί ότι οι καπνιστές έχουν κατά μέσο όρο 13-17% λιγότερο σπέρμα από τους μη καπνιστές, λόγω των χημικών ουσιών που περιέχονται στο τσιγάρο, αλλά ευτυχώς αν σταματήσει κανείς το κάπνισμα εγκαίρως, η βλάβη αυτή είναι αναστρέψιμη. Σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Βόρεια Καρολίνα, όπου καπνιστές εξετάστηκαν 5-15 μήνες μετά την διακοπή καπνίσματος, η ποσότητα των σπερματοζωαρίων τους αυξήθηκε από 50 έως 800%!!!

Τι μας συμβαίνει λοιπόν;

Συνήθως, αυτό που συμβαίνει είναι όλα τα παραπάνω λίγο πολύ να τα γνωρίζουμε αλλά είτε να μην τα δίνουμε την πρέπουσα σημασία και να τα περνάμε στον πίσω μέρος του μυαλού μας είτε να τα αμφισβητούμε, καθώς είναι πράγματα που «δεν συμφέρουν» τον καπνιστή να τα γνωρίζει. Έτσι λοιπόν ο καπνιστής καταλήγει να υποκύπτει στην εξάρτησή του.

Έρχονται λοιπόν, εκείνες οι στιγμές που είτε έρχεται αντιμέτωπος με το πρόβλημα λόγω ανακοίνωσης κάποιου προβλήματος υγείας από τον γιατρό του είτε διαπιστώνει πως αυτός κουράζεται πολύ πιο εύκολα σχετικά με άλλους γύρω του μη καπνιστές και έτσι ίσως να μην μπορεί να τους ακολουθήσει σε διάφορες δραστηριότητες. Επίσης, έχουμε πλέον και τον περιορισμό του καπνίσματος σε συγκεκριμένους χώρους. Σήμερα, στα εστιατόρια, στα αεροπλάνα, στο μετρό, στο ασανσέρ, στα γραφεία των διάφορων υπηρεσιών το κάπνισμα έχει απαγορευτεί. Οι φανατικοί της «τζούρας» υποχρεώνονται να βγουν στους δρόμους ή στα μπαλκόνια για να απολαύσουν στα γρήγορα αυτό που οι ίδιοι θεωρούν δικαίωμα.

Τότε είναι η στιγμή που κάποιοι από τους καπνιστές μπορεί να μπουν στην διαδικασία να σταματήσουν το κάπνισμα ή απλά να το σκεφτούν ως πιθανότητα. Καταλήγουν στο γεγονός πως αυτό είναι κάτι ακατόρθωτο, ανέφικτο. Άλλοι προσπαθούν και στην πρώτη αποτυχία τα παρατούν και νιώθουν απόλυτα εξαρτημένοι και καταδικασμένοι στην πολύ κακή τους συνήθεια. Άλλοι πάλι δεν μπαίνουν στην διαδικασία να προσπαθήσουν να το κάψουν. Πολλοί είναι και αυτοί που το συνεχίζουν από αντίδραση καθώς όλοι γύρω τους συνεχώς τους λένε να το κόψουν και αυτό είναι κάτι που τους εκνευρίζει. Άλλοι πάλι και μόνο το γεγονός της απαγόρευσης τους κάνει να το επιζητούν περισσότερο.

Η πλειοψηφία των καπνιστών με τους οποίου έρχομαι σε επαφή είναι απόλυτη γνώστες της κακιάς τους αυτής συνήθειας και αναφέρουν πως θέλουν να το κόψουν κάποια στιγμή (αόριστη η στιγμή ποτέ συγκεκριμένη).

Υπάρχει λύση;

Λύσεις υπάρχουν και είναι πάρα πολλές. Είναι στο χέρι μας να τις αναζητήσουμε και να διεκδικήσουμε αυτό που μας ανήκει «καλύτερη ποιότηταζωής». Η λύση για τον κάθε άνθρωπο, για τον κάθε καπνιστή είναι προσωπική. Ο κάθε καπνιστής διαφέρει με από τους υπόλοιπους σε πολλούς παραμέτρους : πότε το ξεκίνησε, οι λόγοι για τους οποίους το ξεκίνησε, πόσο καπνίζει την ημέρα, πόσο εξαρτημένος είναι από το τσιγάρο (χορήγηση τεστ), αν συνυπάρχουν και κάποια προβλήματα υγείας, αν δοκίμασε να το κόψει μόνος του ή όχι, που τον ευχαριστεί, πόσο πραγματικά θέλει να κόψει και για ποιους λόγους κ.τ.λ.

Όπως γίνεται εύκολα κατανοητό η λύση δεν μπορεί να είναι μια και καθολική για όλους.

Έχουμε, λοιπόν, , την ψυχολογική θεραπεία και υποστήριξη, την φαρμακευτική θεραπεία, τον βελονισμό κ.α. Σε άλλους έχει αποτέλεσμα η σταδιακή διακοπή του καπνίσματος ενώ σε άλλους αυτό που λέμε «κόψιμο με το μαχαίρι». Άλλους τους ενοχλεί η ιδέα της απαγορεύσεως και θέλουν να υπάρχει διαθεσιμότητα τσιγάρων στο άμεσο περιβάλλον τους και άλλοι βοηθούνται από το να εξαφανίζουν όλα τα πράγματα (τασάκια, τσιγάρα, αναπτήρες κ.α.) και οι συνήθειες (καφές, εφημερίδα κ.α.) που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το κάπνισμα. Πολλά είναι απαραίτητα για να έχουμε μια επιτυχημένη προσπάθεια διακοπής καπνίσματος η οποία θα είναι διαχρονική και σταθερή στο μέλλον.

Βιβλιογραφία :

· Α.Σ.Ε. : Αντικαπνιστικός Σύλλογος Ελλάδας

· Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρία

  • Περιοδικό ART of Life (Περιοδική Έκδοση για το Μαιευτήριο Λητώ)