Quantcast

Δρ Παρμενίων Ζησόπουλος

Μαιευτήρας- Χειρούργος Γυναικολόγος

Χρυσοστόμου Σμύρνης 8, 4ος όροφος

Τηλ. : (231) 279-272
Fax : (231) 257-369

Τ.Κ. 54622, Θεσσαλονίκη

www.gyn.gr/zissopoulos

[email protected]

Η σχέση μεταξύ υπερτρίχωσης και διαβήτη περιγράφηκε αρχικά το 1921. Το PCOS (ΣΠΩ) είναι ένα σύνδρομο χρόνιας ανωοθυλακιορρηξίας και υπερανδρογοναιμίας , που αποσχολεί το 5-10% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας και περίπου το 90 % των γυναικών με ακανόνιστη περίοδο. Είναι η συχνότερη αιτία γυναικείας στειρότητας, ορμονικής αιτιολογίας. Η αναγνώριση της συνάρτησης του PCOS με την αντίσταση στην ινσουλίνη, έστρεψε τελευταία την προσοχή των ειδικών σ’ αυτό τον τομέα. Η διαταραχή συνδυάζει μία κατάσταση αντίστασης στην ινσουλίνη (που οδηγεί εξελικτικά σε σακχαρώδη διαβήτη τυπου ΙΙ), με ανωμαλίες στους υποθαλαμικούς και υποφυσιακούς μηχανισμούς έκκλυσης γοναδοτροπινών, καθώς και στην ωοθυλακιορρηξία και υπερανδρογοναιμία.

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ, ένας διαβήτης που δεν είναι εξαρτημένος από την έκκριση ινσουλίνης και αφορά 95% των 16 εκατομυρίων διαβητικών στις ΗΠΑ. Επί πλέον υπάρχουν άλλα 60 εκ. Αμερικανοί που πιθανώτατα είναι προδιαβητικοί και πάσχουν από κάποιο είδος διαταραχής της ινσουλίνης. Είναι πολυ πιθανό, ότι παρόμοια κατάσταση επικρατεί και στην Ευρώπη.

Αυτές οι διαταραχές αφορούν διάφορες διαβαθμίσεις, από την αντίσταση στην ινσουλίνη, μέχρι τον πλήρη διαφορoποιημένο σακχαρώδη διαβήτη.

Κάθε στάδιο έχει τα δικά του ευρήματα και παρά το ότι τα συμπτώματά του δεν γίνονοται έγκαιρα αντιληπτά, δημιουργούνται όλες οι προϋποθέσεις για μιά σειρά παθήσεων, που τις περισσότερες φορές χαρακτηρίζουν την προϊούσα ηλικία.

Μία από τις συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι λοιπόν και το λεγόμενο Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκων, που αφορά κατά κανόνα νεαρά άτομα και που χαρακτηρίζεται από αρραιομηνόρρροια, παχυσαρκία, ακμή, υπερτρίχωση και προβλήματα αναπαραγωγής (σύλληψης).

Η συζήτηση των διαφόρων διαβαθμίσεων αυτής της νόσου, του διαβήτη τύπου ΙΙ, είναι κάπως τεχνοκρατική, αλλά βοηθά να γίνει αντιληπτή η εξάρτηση μεταξύ μεταβολισμού υδατανθράκων και πάθησης ( και άλλων παθήσεων βέβαια, που αφορούν μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες - ωστόσο αυτό δεν είναι το θέμα μας εδώ.)

Η εξέλιξη της νόσου της υπερινσουλιναιμίας, μέχρι την εμφάνιση του διαβήτη, διακρινεται σε 5 στάδια.

Στάδιο Ι: Η αντίσταση στην ινσουλίνη.

Κατά τον στάδιο Ι, μία ορμόνη που παράγεται στο πάνκρεας, η ινσουλίνη, δεν είναι σε θέση να αναπτύξει τελείως την δράση της. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη.

Ο κύριος προορισμός της ινσουλίνης είναι η σταθεροποίηση του επιπέδου σακχάρου (της γλυκόζης) στον ορό αίματος και η μετατροπή του πλεονάσματος του σε γλυκογόνο, που μπορεί να εναποθηκευθεί. Το γλυκογόνο χρησιμοποιείται από τον οργανισμό σαν πηγή ενέργειας ανάμεσα στα γεύματα και το τυχόν πλεόνασμα μετατρέπεται σε λίπος (τριγλυκερίδια), που εναποηθηκεύεται.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη κατά το πρώτο στάδιο, είναι κατάσταση που σε επίπεδο ιατρείου δεν ανιχνεύεται, επειδή η συμπτωματολογία δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.. Στο στάδιο ΙΙ μπορούμε να την διαγνώσουμε στηριζόμενοι σε συμπεράσματα, όπως π.χ. η σημαντική αύξηση βάρους ή άλλες ενδείξεις για διαβήτη σταδίου ΙΙ.

Στάδιο ΙΙ: Υπερινσουλιναιμία

Το μεγάλο διαγνωστικό επίτευγμα ήταν η ανακάλυψη της τεχνικής που επιτρέπει εύκολα την μέτρηση της ινσουλίνης.

Προς μεγάλη εκπληξη όλων μας διαπιστώθηκε ότι ό σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ είναι το ακριβώς αντίθετο του διαβήτη τύπου Ι.

Διαβητικοί τύπου ΙΙ παράγουν πλεόνασμα ινσουλίνης προκειμένου νε συντηρήσουν τα επίπεδα σακχάρου στι αίμα , δηλαδή έχουν υπερινσουλιναιμία.

Διαβητικοί τύπου Ι δεν παράγουν ινσουλίνη, λόγω βλάβης του πανκρέατος.

Πρόκειται δηλαδή για 2 διαφορετικές παθήσεις, παρά την εντύπωση που δημιουργήθηκε από το ιατρικό κατεστημένο, ότι πρόκεται για 2 παραλλαγές της ίδιας πάθησης, που θεραπεύεται με ινσουλίνη.

Μετά την ανακάλυψη που επέτρεψε την ποσοτική μέτρηση της στάθμης ινσουλίνης στον ορό αίματος, διαπιστώθηκε, ότι αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης χωρίς ακόμη εμφανείς παθολογικές αποκλίσεις στα επίπεδα σακχαρου του αίματος, οδηγούν σε καρδιαγγειακές και άλλες παθήσεις, μεταξυ των οποίων είναι και το PCOS. (ΣΠΩ).

Ο Dr Gerald Raeven από το Stanford Univerisity συνόψησε τις συνέπειας της υπερινσουλιναιμίας με το όνομα ‘’Σύνδρομο Χ’’.

Τα 5 σημαντικώτερα γνωρίσματα του συνδρόμου Χ περιλαμβάνουν την εναπόθεση λίπους κυρίως στον κορμό , υπέρταση, διαταραχές στα επίπεδα σακχάρου αίματος, υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων με χαμηλες τιμές HDL, καθώς και διαταρχές κύκλου με την υπόλοιπη συμπτωματολογία του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Το συμπέρασμα που συνάγεται αβίαστα από τα παραπάνω είναι, ότι η σχέση διαβήτη και Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών, αρχίζει ήδη με το στάδιο ΙΙ.

Ο διαβήτης προξενεί λοιπόν (εκτός των άλλων πολύ σοβαρωτέρων παθήσεων) το PCOS, κατά κανόνα πολύ πριν ακόμη τον διαγνώσουμε!

Στάδιο ΙΙΙ. Ανωμαλίες στα επίπεδα σακχάρου αίματος.

Για την διάγνωση του πολυ διαδεδομένου στάδιου ΙΙΙ απαιτείται η ‘’δοκιμασία γλυκόζης’’ ή αλλοιώς ‘’καμπύλη σακχάρου’’.

Η δοκιμασία μας δείχνει από ποιό σημείο και μετά η διαταραχή της ινσουλίνης (η αντίσταση στην ινσουλίνη δηλαδή) επηρεάζει τα φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, όταν χορηγηθεί συγκεκριμένη ποσότητα γλυκόζης από το στόμα.

Η εκτίμηση του αποτελέσματος της δοκιμασίας (συνίσταται από περισσότερες μετρήσεις επιπέδου σακχάρου αίματος για 2-3 ώρες ) είναι καμία φορά υποκειμενική. Ωστόσο τις περισσότερες φορές η παθολογική πορεία της καμπύλης είναι σαφής.

Μερικά από τα σημαντικώτερα συμπτώματα που εξηγούνται από ασταθή επίπεδα σακχάρου στο αίμα και θα έπρεπε να έχουμες προ οφθαλμών, είναι τα παρακάτω:

Συχνές., καμιά φορά και ωριαίες μεταβολές της ενεργητικότητας γενικώτερα, της διαθεσης, μεταβολών εγκεφαλικών λειτουργιών, όπως η ευερεθιστικότητα, που προξενούνται από πείνα και βελτιώνονται με κοφεϊνη και φαγητό.

Πολύ συχνά παρατηρούνται επίσης κρίσεις πείνας για υδατάνθρακες (πεθαίνω για κάτι γλυκό!), καθώς και εναλλαγές αισθήματος πείνας και νύστας .

Το στάδιο ΙΙΙ του διαβήτη τύπου ΙΙ είναι πολύ διαδεδομένο.

Από διάφορες στατιστικές προκύπτει ότι τα άτομα με παθολογική καμπύλη σακχάρου είναι 5 φορές περισσότερα απ΄ότι εκείνα με διαβήτη. Αυτό σημαίνει, ότι ένα σημαντικό τμημα του πληθυσμού είναι προδιαβητικό! Για τις ΗΠΑ το ποσοστό υπολογίζεται σε περιπου 30% του πληθυσμού!

Στάδιο ΙV. Εργαστηριακώς εμφανής διαβήτης.

Κλινικως μεταξύ του επίσημου πλέον διαβήτη τύπου 2 και του βαθμού ΙΙΙ οι διαφορές είναι ελάχιστες. Δεν αναπτύσσονται νέα συμπτώματα , το προβλημα του αυξημένου σωματικού βάρους, που απασχολεί περιπου 40% αυτών των ατόμων παραμένει και πολύ σπανια εμφανίζονται καρδιαγγειακά προβλήματα.

Αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερινσουλιναιμία, χαρακτηριστικές για το βαθμό Ι έως ΙΙΙ, συνεχίζουν να υπάρχουν και το μόνο που προστίθεται είναι, ότι τα επίπεδα σακχάρου είναι όλο το 24ωρο ανεβασμένα.

Βέβαια από ένα σημείο και μετά, δεν παράγουν όλοι οι ασθενείς με διαβήτη τύπου ΙΙ μεγαλύτερες ποσότητες ινσουλίνης, ωστόσο έχουν για την ίδια αιτία για τις υψηλές τιμές σακχάρου στο αίμα: Είναι ανθεκτικοί στην ινσουλίνη.

Σ’ αυτό το στάδιο η έκκριση ινσουλίνης είναι ήδη ανεπαρκής και η ακόμη μεγαλύτερη έλλειψή της, οδηγεί στο στάδιο V.

Στάδιο V . Διαβήτης τύπου 2, με χαμηλή ινσουλίνη.

Σέ αυτή την φάση χαμηλής ινσουλίνης και υψηλού σακχάρου, μπορεί πολλές φορές και ένας διαβητολόγος να μπερδεψει τον σακχωρώδη διαβήτη τύπου Ι με τον τύπου ΙΙ.

Το αποτέλεσμα είναι, ότι σχεδον στους μισούς ασθενείς, που στο στάδιο αυτό αναζητούν την βοήθεια ειδικών, χορηγείται ινσουλίνη.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι: Αποτελεί λάθος η θεραπεία διαβητικών με ινσουλίνη; Η απάντηση, που έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά, είναι: Αν η αυξημένη ποσότητα ινοσουλίνης είναι επιβλαβής στα προδιαβητικά άτομα, απεδείχθη εξ ίσου επιβλαβής και στα πιο προχωρημένα στάδια.

Η τόσο αναλυτική αναφορά στο θέμα του διαβήτη είναι ίσως αρκετά πληκτική, ωστόσο πιστεύω, ότι η πληροφόρηση αυτή είναι σημαντική , μια και το κλειδί για αντιμετώπιση του προβλήματος του PCOS - (ΣΠΩ), βρίσκεται στην πρόληψη του διαβήτη τύπου ΙΙ.΄


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΕΙΑ:

Τα περισσότερα στοιχεία γαι τον διαβήτη τύπου ΙΙ για την εκλαϊκευμένη αυτή παρουσίαση προέρχονται από το βιβλίο του Dr Robert C. Atkins και Sheila Buff με τίτλο '' Dr Atkin's Age Defying Diet Revolution,'' St Martin Press Inc. , New York, 2000