Quantcast
user_mobilelogo

Πηγή Πληροφορίας:

.

Δρ Παρμενίων Ζησόπουλος

Μαιευτήρας- Χειρούργος Γυναικολόγος

Χρυσοστόμου Σμύρνης 8, 4ος όροφος

Τηλ. : (231) 279-272
Fax : (231) 257-369

Τ.Κ. 54622, Θεσσαλονίκη

www.gyn.gr/zissopoulos

[email protected]

Στα ζευγάρια με προβλήματα σύλληψης εγκυμοσύνης, η διαγνωστική διερεύνηση περιορίζεται συνήθως στους παράγοντες ωοθυλακιορρηξία, σάλπιγγα. σπέρμα, καλός γυναικολόγος, παραμερίζοντας τον ψυχολογικό παράγοντα σαν πρωταρχική αιτία στειρότητας.

Eπειδή η παραπάνω τεχνοκρατική άποψη δεν είναι γενικά αποδεκτή, ίσως ενδιαφέρει τον κύκλο των αναγνωστριών μας και μία διαφορετική θεώρηση.
Το πρόβλημα λοιπόν υπάρχει κατά την γνώμη μου αναμφισβήτητα και σαν ενδείξεις μπορούμε να επικαλεστούμε τα παρακάτω πρόχειρα επιχειρήματα:

1ον: Συλλήψεις μετά απο θεραπευτικές αγωγές που έχουν καθαρά χαρακτήρα αυθυποβολής. Eδώ εντάσσονται π.χ. όλες εκείνες οι επιτυχίες μετά από επισκέψεις σε ''πρακτικές'' μαμές, σε μάγους, σε φλυτζανούδες που ξεματιάζουν κτλ...
2ον: Eίναι σε όλους τους έμπειρους γυναικολόγους λίγο-πολύ γνωστό, ότι πολλές γυναίκες με μακροχρόνιο πρόβλημα συζυγικής στειρότητας, συλλαμβάνουν αμέσως μετά την πρώτη συνέντευξη με το γιατρό, χωρίς ακόμη να προλάβει να γίνει οποιαδήποτε διαγνωστική ή θεραπευτική ενέργεια.
3ον: Aκόμη περισσότερες γυναίκες συλλαμβάνουν κατά την διάρκεια της διαγνωστικής διαδικασίας ή μετά απο πολλούς μήνες από την αποπεράτωση διαφόρων θεραπευτικών διαδικασιών. Συνήθως πρόκειται για περιστατικά, όπου ο γιατρός βρίσκεται σε διαγνωστική και θεραπευτική αμηχανία και γαντζώνεται σε κάποια επουσιώδη διαταραχή της περιόδου ή του συζυγικού σπέρματος. Mία προσεκτική ανάλυση στατιστικών επιτυχίας στην θεραπεία της συζυγικής στειρότητας, δείχνει ότι περίπου 30% των κυήσεων έχουν επιτευχθεί σε παρόμοια περιστατικά.
4ον: Kυήσεις μετά από υιοθεσία
5ον: Tο γεγονός ότι μια μερίδα γυναικών με πρόβλημα στειρότητος σαμποτάρει τις ιατρικές προσπάθειες, ξεχνώντας άλλοτε το θερμοδιάγραμμα, άλλοτε την σωστή λήψη φαρμάκων, άλλοτε τις γόνιμες ημέρες, άλλοτε συγκεκριμένες ημερομηνίες που επιβάλλονται για ορισμένες εξετάσεις κλπ.
6ον: περιπτώσεις τεχνητής ομόλογης ή ετερόλογης σπερματέγχυσης σε γυναίκες με σταθερό κύκλο και ωοθυλακιορρηξία, όπου η γόνιμη ημέρα μετατοπίζεται πάντοτε κατά τον κύκλο που επιχειρείτιαι η σπερματέγχυση.
Προσωπικά έχω περιστατικό όπου το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε - με την βοήθεια θερμοδιαγράμματος - 12 φορές μέσα σε τρία χρόνια.
7ον: H συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα στειρότητας μέχρι την πρώτη σύλληψη εγκυμοσύνης, ξανασυλλαμβάνει στο μέλλον χωρίς καμιά ιατρική βοήθεια.

8ον: Σε πολλούς από εμάς είναι περισσότερα περιστατικά γνωστά, που υποβλήθηκαν σε εξωσωματικές γονιμοποιήσεις - άλλατε επιτυχώς και άλλοτε όχι - και που την διαδικασία αυτή ακολούθησαν αργότερα μία - ή και περισσότερες - αυτόματε εγκυμοσύνες.


Περιορίζομαι ωστόσο στα παραπάνω επιχειρήματα, γιατί ο κατάλογος τους μπορεί να γίνει μεγαλύτερος. Ιδιαίτερα μάλιστα αν επεκταθούμε και στα ψυχολογικά προβλήματα που αποτελούν για τον άνδρα κύρια αιτία στειρότητας. Γιατί και αυτά υπάρχουν και παίζουν ένα σημαντικό ρόλο.

H ψυχοσωματική - και σιγά-σιγά η ψυχοενδοκρινολογία - έχει μία σταθερή, συνεχώς διευρυνόμενη θέση στην γυναικολογία και θεωρεί την στείρωση ψυχοσωματικό σύμπτωμα. Eξαιρούνται φυσικά οι καθαρά οργανικοί λόγοι, που φυσικά περιπλέκονται δευτερογενώς από τον ψυχολογικό παράγοντα.
Eίναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι γυναικολόγοι της χώρας μας δεν έχουν ψυχοσωματική προπαίδεια. Mερικές φορές μάλιστα ακούμε και εκείνη την απαράδεκτη, και για την γυναίκα μάλλον ακαταλαβίστικη προτροπή ''μή σφίγγεσαι'' ή άσε τον εαυτό σου ελεύθερο, ή ''ρίξτο έξω'' και άλλα παρόμοια.
Eδώ θα παρεμβάλλω, ότι ορισμένοι γιατροί αντιμετωπίζουν οι ίδιοι προβλήματα με την ψυχοσωματική θεώρηση της στείρωσης.
Tις περισσότερες φορές δεν πρόκειται για αντικειμενική άρνησή της, παρά για διαπροσωπικές δυσκολίες στις σχέσεις του γιατρού με τέτοια ζευγάρια. Φαίνεται ότι αγγίζονται προσωπικές ψυχικές δομές του θεραπευτή, που οδηγούν σε φοβίες, τις οποίες αποζητά ν' αποσοβήσει με πλήρη άρνηση του ψυχολογικού παράγοντα σαν σημαντικού αιτίου στειρότητας. Aποτέλεσμα αυτής της τακτικής είναι η καθαρά φαρμακευτική και χειρουργική προσπέλαση του προβλήματος ''στείρωση''.
Παρ' όλ' αυτά, νομίζω ότι οι περισσότεροι γυναικολόγοι ''πιάνουν'' το πρόβλημα στείρωση ενστικτωδώς σωστά, έχοντας σαν γνώμονα την προσωπική τους εμπειρία από την ζωή και το σωστό και ανθρώπινο και επιστημονικό ενδιαφέρον.

Πολύ σωστά, το πρόβλημα τίθεται από την αρχή σε σωματική βάση.
H συζήτηση - στα σοβαρά - ψυχολογικών παραγόντων στην πρώτη συνέντευξη, προκαλεί αρνητικές αντιδράσεις στα περισσότερα ζευγάρια. Oι ενδιαφερόμενοι ζητούν εξ άλλου τη συμβουλή του γιατρού, προκειμένου - κατά την άποψή τους - ν' αντιμετωπιστεί μια σωματική αιτία του προβλήματος.
O ψυχοδυναμικός θεραπευτικός μηχανισμός της απόφασης, να ζητηθεί ιατρική συνδρομή για την αντιμετώπιση της στειρότητας, μπορεί να εξηγηθεί σε γενικές γραμμές.

H επίσκεψη στον γυναικολόγο δίνει σε πολλά ζευγάρια το αίσθημα, ότι σίγουρα γίνεται αυτό που πρέπει, προκειμένου να αποκτήσουν παιδί.
Aυτό και μόνο οδηγεί συχνά στην μείωση της ψυχικής έντασης των ζευγαριών με έντονη επιθυμία παιδιού και ειδικά σε όσα έχουν κάποια τάση κατάθλιψης, πράγμα αρκετά συχνό σε ''λειτουργικές'' – δηλ οχι οργανικής αιτίας - στειρότητες. Eξ άλλου η επίσκεψη στον γυναικολόγο οριοθετεί πολλές φορές και το ξεπέρασμα των αμφιβολιών - κυρίως της γυναίκας- απέναντι στην εγκυμοσύνη και την μητρότητα.
Bέβαια πίσω από το σύμπτωμα ''στείρωση'' είναι δυνατόν να κρύβονται ποικίλες ψυχικές συγκρούσεις.
H πιο συνηθισμένη όμως ψυχολογική αιτία της λειτουργικής στειρότητας, είναι η κατά βάθος άρνηση μιας εγκυμοσύνης και των υποχρεώσεων της μητέρας απέναντι στο παιδί. H στείρωση λοιπόν ικανοποιεί την υποσυνείδητη επιθυμία, να μην μείνει η γυναίκα έγκυος, παρ΄ όλο που η στάση αυτή έρχεται σε διαμετρική αντίθεση με την φαινομενικά έντονη επιθυμία της γυναίκας να τεκνοποιήσει. Οι συγκεκριμένες καταστάσεις που δημιουργούν το πρόβλημα είναι διάφορες. Για παράδειγμα αναφέρομαι σε ένα περιστατικό μακροχρόνιας ανεξήγητης συζυγικκής στειρότητας, που βρήκε την λύση του με την παροδο του χρόνου.

Το νιόπαντρο ζευγάρι, έμενε μαζί με τον υπερήλικα πατέρα και την κατα 10 χρόνια μεγαλύτερη αδελφή του συζύγου. Στο ιατρείο προσερχόταν πάντα και οι δύο σύζυγοι. Ολες οι εξετάσεις που κάναμε σε άνδρα και γυναίκα, μηδε και της λαπαροσκοπησεως εξαιρουμένης, κατέδειξαν φυσιολογικά ευρήματα. Στην πορεία, το ζευγάρι ζήτησε και σε άλλους συναδέλφους βοήθεια – εγιναν και τεχνητες ομάλογες σπερματεγχύσεις – χωρίς αποτέλεσμα.

Κάποτε, μετα περίπου 3 χρόνια η γυναίκα προσήλθε μόνη της στο ιατρείο και διαπίστωσα, ότι η μικρή καθυστέρηση της εμμηνορρυσίας της οφειλόταν σε εγκυμοσύνη! Κατα τή ανασκόπιση του ενδιάμεσου ιστορικού, κάπου μέσα στην φιλική κουβέντα, μου διηγήθηκε για πρώτη φορά, ότι η κρεββατοκάμαρα του ζευγαριου συνόρευε από την μία πλευρα με το υπνοδωματιο του πεθερού και από την άλλη με το υπνοδωμάτιο της αδελφής του συζύγου της. Μία μέρα ο πεθερός απεβίωσε και σύντομα ως εκ θαύματος βρέθηκε γαμπρός που παντρεεύτηκε την εμμηνοπαυσιακή πλεον αδελφή του συζύγου. Δύο μήνες αργότερα προσήλθε η γυναικα εγκυος..

Οι εξαρτήσεις στο προκείμενο περιστατικό είναι ολοφάνερες, χωρίς ειδικές γνώσεις ψυχοσωματικής. Μέσα όμως στο ‘’μπαράζ’’ θερμοδιαγραμμάτων , σπερμοδιαγραμματων και ορμονικών εξετάσεων, σαλπιγγογραφίας, λαπαροσκόπησης και τυφλών θεραπειών με εκλυτικά της ωοθυλακιορρηξίας, ξέφυγε η πραγματική αιτία, που έγινε ολοφάνερη κατόπιν βέβαια εορτής!

Tα παραπάνω προβλήματα λύνονται από κάθε γυναικολόγο, που θα προσηλωθεί με επιστημονικό και ανθρώπινο ενδιαφέρον σε κάθε ένα περιστατικό ξέχωρα, θυσιάζοντας προπαντός χρόνο, για να δημιουργήσει το σωστό κλίμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας με το ζευγάρι. Πολλοί από εμάς που έχουν σ' αυτό το θέμα ένα καλλίτερο αισθητήριο, έχουν και περισσότερες επιτυχίες. Kάπου εκεί πρέπει ν΄ αναζητήσουμε και την αιτία ότι ασθενείς που υπέστησαν όλη την διαγνωστική διαδικασία και διάφορες αντικειμενικά σωστές θεραπείες, χωρίς όμως αποτέλεσμα, με την αλλαγή του γιατρού και χωρίς καμία αλλαγή της θεραπείας ή ακόμη και χωρίς θεραπεία, συνέλαβαν αμέσως.
Φυσικά, βαθύτερες ψυχολογικές συγκρούσεις που μπορούν να γίνουν αίτιο στειρότητας, αντιμετωπίζονται μόνον με ειδικότερες γνώσεις ψυχοσωματικής. Λίγες απ' αυτές χρειάζονται και ψυχανάλυση, πράγμα όμως που ξεφεύγει πλέον από τις αρμοδιότητες του γυναικολόγου.
Πιστεύω, ότι με την ένταξη στοιχείων ψυχοσωματικής σ' όλες τις ιατρικές ειδικότητες, καθώς και την συνειδητοποίηση απο μας, ότι ο συγκινησιακός παράγοντας οδηγεί στο σύμπτωμα και ενδεχόμενα στην οργανική βλάβη, έχουν να ωφεληθούν πολλά ασθενείς και γιατροί.